Ev alırken dikkat! Peşin ve senetle konut alımında ince detaylar

Konut kredisi faiz oranlarının aylık ortalama yüzde 1.52, bankalarda ise yüzde 1.39 ila 1.86 düzeyinde bulunması, konut alımlarında krediye ilgiyi azaltıyor. Kredili satışlarda bir ölçü toparlanma başlasa da peşin, senet üzere öteki seçeneklere ilgi daha büyük.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) geçtiğimiz günlerde açıkladığı sayılara nazaran, martta 111 bin 241 konutsatıldı. Bu konutların 21 bin 815’i krediyle, 89 bin 426’sı öteki usullerle (peşin, senet) el değiştirdi.

DÖVİZİNİ BOZAN ALDI

Bu periyotta öbür satışlar toplamdan yüzde 80.4 hisse aldı, tüm vakitlerin en yüksek mart sayısı görüldü. Bu yükselişte, martta kurlarda yaşanan ani ve sert yükseliş sonrası kâr edenlerin konut almaya yönelmesi tesirli oldu. Marttaki satışlara peşinciler doping oldu. Bu datayı, REIDIN-GYODER’in yeni konut fiyatları endeksi de destekledi. Buna nazaran, martta peşin alım oranı yüzde 61.56’ya çıkarken, banka kredisi kullanım oranı yüzde 14.01, senet kullanım oranı yüzde 24.43 oldu.

KALAN BAKİYE İÇİN

Başka satış çeşitlerinde peşinin tartısı dikkat çekse de senetle konut alımı da kıymetli hisseye sahip. Bir mesken parası ödeyecek kadar peşin parası olmayanlar, yüksek faiz maliyetlerine de katlanmamak için seneti tercih ediyor. Son periyotta konut alanların muhakkak bir ölçüde olan birikimlerini peşinat olarak verip, kalan kısım için senet ödemeye yöneldiği görülüyor.

DÜŞÜK FAİZ UZUN VADE

Senetli satışı firmalar, bankaları devre dışı bırakıp kendi bünyelerinde yapıyor. Böylelikle piyasadan daha düşük faiz oranı, daha uzun vade, kredi çekme ve gibisi prosedürlerle uğraşmama üzere kolaylıklar sağlıyorlar. Ayrıyeten tasarrufa dayalı finansman şirketleri de senetle konut sahibi yapıyor. Bu şirketler de faizsiz ve peşinatsız formda ödeme imkanı veriyorlar. Senette bu üzere avantajlar bulunsa da bilhassa dikkat edilecek noktalar da var.

BUNLARA DİKKAT!

MUTEBER FİRMA MI?

Senetle konut alırken öncelikle firmanın güvenilirliğine bakılmalı. Emniyetli olmayan bir firmadan konut alırsanız, inşaatın bitmeme riskiyle karşı karşıya kalabilirsiniz. Bu nedenle firmanın daha evvel teslim ettiği projeleri, rastgele bir teslim sorunu yaşayıp yaşamadığını, şantiyelerinde inşaat ilerleme durumunu, son devirdeki mali yapısını inceleyin.

BANKANIN GARANTÖRLÜĞÜ

Sizin tercihiniz senet olsa da projede bankanın varlığı çok kıymetli. Konut alacağınız firmanın satış seçenekleri ortasında kesinlikle bankadan kredi kullanımı olmalı. Banka, firmanın sağlam olmadığını fark ederse muhakkak kredi isteğini reddeder. Bankanın kredi vermesi bir nevi garantör olması demek. Öte yandan senetle konut alırken siz de ufak bir ölçüsü kredi kullanarak riski bankayla paylaşabilirsiniz.

RUHSAT ALINMIŞ MI?

Tüketici Kanunu’na nazaran, ruhsatını almayan inşaatlarda satış yapılamıyor. Projenin ruhsat durumunu araştırın ve ruhsat alınmışsa senet imzalayın.

SENET NAMA YAZILMALI

Senetle mesken alırken dikkat edilmesi gereken en değerli bahislerden biri senetlerin nama yazılı olarak her taksit için farklı düzenlenmiş olması. Diğer bir deyişle bu senetlerin alacaklının ismine yazılması ve ciro edilemeyecek formda düzenlenmesi gerekiyor. Böylelikle mesken alanların senetleri diğerlerine devredilemiyor. Nama yazılı olmayan senetler, cirolanarak piyasada kullanılabiliyor. Bu durumda müteahhit konutu teslim edemezse senedi elinde bulunduran kişi yahut bireyler sizden bu bedeli tahsil edebilirler. Meskeninize ulaşma konusunda sorun yaşadığınız bir durumda bir de tanımadığınız bir bireye bu senet nedeniyle ödeme mecburiliği altına girersiniz.

TAPUDA RİSKSİZ ÖDEME İMKANI

Peşin alımlarda da konut parasını korumak için geliştirilen inançlı uygulamalar var. Tapuda dolandırıcılık ve hırsızlık risklerine karşı alıcı ve satıcıyı inançlı ortamda buluşturan uygulamalar ortasında Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’nün Taputakas ve Emlak Katılım’ın Tapu Sağlam Hesap uygulaması var. Bu uygulamalar sayesinde gayrimenkul ile satış bedeli olan nakit eş vakitli olarak el değiştiriyor, nakit taşıma riski ortadan kalkıyor. Böylelikle parada sahtecilik ve hırsızlık olaylarına karşı müdafaa sağlanıyor.