Biyolojik servet! Hepsi koruma altında…

Meclis İklim Değişikli-ğini Araştırma Komisyonu’nda görüşülen ‘biyolojik afet’ hazırlığı, çağdaş vakitte Nuh’un gemisini çağrıştırdı. Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırma Genel Müdürü Dr. Nevzat Birişik’in 32 gen bankasının işleyişiyle ilgili anlatımları, dinozor cinsinin dünyaya döndürüldüğü bilim kurgu sineması Jurassic Parkı da akıllara getirdi.

BİYOLOJİK SERVET

İklim değişikliğinin radikal tesirinden ötürü bugünkü canlı sayısının 3’te birinin kaybolacağını vurgulayan Birişik, “Bu durumda tahminen birçok şey telafi edilebilir fakat o canlılar bir daha getirilemez. Bu sebeple bünyemizdeki 32 gen bankasıyla bütün bitkilerimizi hem açık alana dikerek hem eksi 180’de, eksi 20’de koruma ediyoruz. Hem genini, hem tohumunu alarak tüm kurallarda gelecek jenerasyonlara biyolojik servetimizi devrediyoruz. Yalova’daki seramızda 100 bin kadar geofit koruma ediliyor. Ayrıyeten laboratuvar ortamında var. Bunlar bu ülkenin biyolojik serveti” dedi.

TÜMÜNÜN YEDEĞİ ALINIYOR

Çoğunlukla Ankara ve İzmir’deki gen bankalarının bilindiğini vurgulayan Birişik, “Aslında gerçekte 32 gen bankamız var. Bunlarda hayvan, balıkve mikroorganizma dahi var. Küçükbaş, büyükbaşta marjinal kurallarda yaşayabilecek hayvan ırklarımızı kayıt altına aldık. Bilhassa 2030’da 2040’da iklimde bunların performansı nasıl olur konusunu hayvancılık enstitülerimizde çalışıyoruz. Muhtemel bir felaket halinde rastgele bir canlı tipinin kaybolmaması için tümünün yedeğini en ileri teknolojiyle ulusal botanik bahçesinin altında tekrar yapacağız, altyapılarımız şurası vaziyette. Zira tüm servetimizi harcasak bile bir koyun, bir keçi, bir tohum ya da bir böcek var edemiyoruz” sözlerini kullandı.

48 ENDEMİK CİNS YOK OLMA TEHLİKESİ İLE KARŞI KARŞIYA

Türkiye’de güçlü bir biyolojik çeşitliliğin bulunduğunu kaydeden Birişik, bunların tehdit altında olduğunu söyledi. Göller Bölgesi’ndeki 900 endemik çeşidin 48’inin yok olma tehditliyle karşı karşıya kaldığının altını çizen Birişik, “Geofitler deniler soğanlı bitkiler çok değerli tıpta, tabiattaki öbür birçok döngüde. Bunlar da maalesef kış yağışlarının azalması ve kış sıcaklığının artmasından ötürü negatif etkilenmekte. Bozkır ekosistemleri ve gibisi birçok ekosistem maalesef azalıyor” dedi.

‘TÜRKİYE TOHUMDA DIŞA BAĞIMLI DEĞİL’

Türkiye’de kullanılan tohumların çok büyük kısmının, bilhassa hububatta yüzde 100, baklagilde yüzde 100, yem bitkilerinde büyük oranda Türkiye’nin tohumları olduğunu belirten Nevzat Birişik, şunları söyledi: “Türkiye’de ‘sweet baby’ diye bir karpuz var. Bu bizim çeşidimiz aslında, ismi yabancı. Bilhassa yazlık sebzede ve gen kaynağı bizde olmayan domates üzere eserlerde dışa bağımlılık vardı. Lakin şu anda yüzde 60 nispetinde kendi tohumumuzdur. Türkiye yurtdışından bir adet bile tohum gelmezse -bir gram demiyorum- tümünü kendi üretebilir kapasitededir, bize kâfi. Sattığımız tohum da ithal ettiğimiz tohumdan fazladır. İsrail’e tohum satıyoruz. Burada olağan ticaret kapsamında dönen bir şey var, Türkiye tohumda dışa bağımlı değildir.”

TRAKYA’DA RANDIMAN AZALACAK

TOPRAK ananın materyal olduğunu söyleyen Nevzat Birişik, “Türkiye topraklarının verimlilik haritasını çıkarıyoruz. 50 bin örnek yalnızca birinci partide alınıyor. Toprak bozulduğunda gerçek tesirini tahminen 30 sene sonra göreceğiz. Ne olup bittiğini bugünden tam olarak anlayabilmemizin için, geleceği varsayım etmek ismine bunlar son derece kıymetli. 2050-2080 ortasında incir alanlarında yeni yer bulamazsak bugünkü sofralık incir üretimimizin yüzde 9 ila 14 oranında azalacağını öngörüyoruz. Sıcaklık artışlarından ötürü ayçiçeğinde yüzde 66, buğdayda yüzde 73 oranında randıman azalışı olabileceğini öngörüyoruz Trakya’da” diye konuştu.

MARMARA’NIN İLACI MİDYE VE RÜZGÂR

Balıkçılık ve Su Eserleri Genel Müdürü Mustafa Altuğ Atalay da, Marmara’da ‘salya’ olarak bilinen kirliliğin değerli sorun olduğunu anlattı. Atalay, “Bilimsel ismi ‘müsilaj’ denilen bir yapı var. Planktonların vefat sırasında çıkardıkları salgıların polimerize olmasıyla plastik gibisi bir yapı kazanıyor ve su yüzeyinde katman oluşturuyor. Sebebi ise global ısınmaya bağlı olarak akıntıların durması ve natürel ki insanoğlunun tesiri. Bu kadar kapalı bir havuza endüstrinin, kentleşmenin ve nüfusun olduğu bir yerde deşarjlar olduğu vakit bu sorunla karşılaşıyoruz. Tahlil yolu; çift kabukluları (midye, istiridye, akivades, kidonya) yetiştirmek bizim alacağımız en kıymetli önlemlerden bir tanesi. Deşarjları denetim etmek, fosfor ve azot atıklarını bırakmamak gerekiyor. Akıntı ve rüzgâr çıktığı vakit da tabiat bunu kendi içerisinde temizliyor” diye konuştu.

Hürriyet